Renovatie van de grootste woontoren van Brussel krijgt eerste Vlaamse architectuurprijs

De renovatie van de woontoren 'Goujons' in Anderlecht heeft zondagavond de allereerste Architectuur Prijs Vlaanderen van het Vlaamse Architectuurinstituut (VAi) binnengehaald. Opvallend: de opdrachtgever voor de verbouwing is de sociale vastgoedmaatschappij Anderlechtse Haard, die in opspraak kwam na vermoedelijke fraude bij de toekenning van sociale woningen. Ook Usquare in Elsene kreeg een prijs.

De vakjury verkoos de Goujons-toren uit een groep van twintig genomineerde projecten, die dan weer geselecteerd werden uit meer dan driehonderd inzendingen. Dat werd bekendgemaakt op de prijsuitreiking in De Bijloke in Gent.

De toren met 378 wooneenheden is het grootste appartementsgebouw in het Brussels Gewest. Dankzij de renovatie door architectenbureaus Karbon' en TVK beschikken bewoners nu over ruime terrassen, een nieuwe sporthal en een gemeenschapsruimte. Het gebouw werd ook energiezuiniger gemaakt.

Dat alles gebeurde terwijl de bewoners in de toren konden blijven wonen tijdens de werken. "De Goujons-toren is een gedurfd en zelfverzekerd statement over de toekomst van de sociale woningbouw: ambitieus van vorm, nauwkeurig uitgevoerd en nauw verweven met de dagelijkse realiteit van de bewoners", lauwerde de vakjury.

Architecturale kwaliteit

Hoewel de Goujons-toren uitgeroepen werd tot winnaar, moest het VAi daar toch ook een kanttekening bij plaatsen. De toren is namelijk in het beheer van de Anderlechtse Haard, die na een Pano-reportage over mogelijk gesjoemel in zeer negatief daglicht kwam. "Het VAi en de vakjury keuren die vermoedelijke wanpraktijken ten stelligste af", aldus het VAi. "Zonder de onthullingen uit de Pano-reportage te willen minimaliseren, blijven we wel overtuigd van de architecturale kwaliteit van het renovatieproject", klinkt het bij de jury.

Naast de overkoepelende prijs van de vakjury, deelde een publieksjury ook vijf categorieprijzen uit voor de thema's 'wonen', 'werken', 'leren', 'ontmoeten' en 'zorgen'.

Die jury werd samengesteld uit vijf leden met een gedeelde interesse in architectuur, maar met uiteenlopende achtergronden buiten het vakgebied. Hun focus lag daarom vooral op het gebruik van de bouwprojecten. De publieksjury riep de projecten Tuighuisstraat in Kortrijk, Tonuso in Vilvoorde, NAVIGO Visserijmuseum in Koksijde, Manchestergebouw in Aalst en Usquare Feder in Elsene uit tot categoriewinnaars.

| Usquare, de voormalige rijkswachtkazerne in Elsene.

Usquare

Het multifunctionele district Usquare Feder, de voormalige rijkswachtkazerne in Elsene, kreeg de prijs in de categorie 'werken'. Bij het gezamenlijke project van de VUB en ULB, werden zeven historische gebouwen herbestemd tot een internationale universiteitssite en multifunctionele stadswijk waarin onderwijs, onderzoek en stedelijk leven samenkomen. Dit project ontving ook een eervolle vermelding van de vakjury, meldt VAi.

De Architectuur Prijs Vlaanderen wordt sinds dit jaar uitgereikt om projecten met een maatschappelijke meerwaarde in de kijker te zetten. De prijs zet niet enkel de architect, maar ook de opdrachtgever en gebruiker in de bloemetjes. "Ambitie alleen maakt geen architectuur. De geselecteerde gebouwen tonen hoe kwaliteit voortkomt uit een collectieve inzet van opdrachtgevers, bouwmeesters, architecten, administraties en gebruikers", aldus Dennis Pohl, directeur van het VAi.