# Opvallend: kuikens van gierzwaluwen springen uit nest door hittestress

Het beloofde warme, zomerse weer veroorzaakt hittestress bij kuikens van gierzwaluwen. In de zoektocht naar verfrissing durven die uit het nest te springen.

Door de klimaatverandering komen lange hittegolven steeds vaker voor, wat zeker in de stedelijke hitte-eilanden een probleem vormt voor veel mensen, dieren en planten. Ook vogels krijgen het zwaar te verduren, omdat ze door het opdrogen van plassen en poelen moeilijker aan water raken.

“Water is om verschillende redenen van levensbelang voor vogels”, zegt Camille Differdange van vogelbeschermingsorganisatie Ligue Royale Belge pour la Protection des Oiseaux (LRBPO). “Ze moeten genoeg drinken om gehydrateerd te blijven, maar hebben ook regelmatig een bad nodig om hun verenkleed te verzorgen. Dat is onder meer belangrijk om goed te kunnen vliegen, hun vleugels waterafstotend te houden en zich te beschermen tegen parasieten.”

Zeker zaadeters, zoals vinken en mussen, worden op de proef gesteld tijdens weken van droogte, omdat zij weinig vocht binnenkrijgen via hun voedsel. Dat is anders voor vogels die bijvoorbeeld veel vlees, insecten en fruit binnenspelen, al kunnen ook zij niet zonder water.

Wie een kuiken van een gierzwaluw op de gornd aantreft, brengt het dier best zo snel mogelijk naar een opvangcentrum

Bijzonder kwetsbaar, over alle soorten heen, zijn de jonge beestjes. “Ondanks alle inspanningen van de ouders raken veel kuikens toch uitgedroogd tijdens hittegolven. Dat blijkt ook uit de piek van jonge vogels die worden binnengebracht bij het opvangcentrum in Anderlecht, wat ook veel van de verzorgers vergt. De baby's moet je immers om het half uur voeden, door ze met een klein pincet wormpjes te geven.”

Een bijzonder geval zijn de jongen van gierzwaluwen, die in het algemeen nestelen op plekken waar ze in en uit kunnen vliegen: achter een regenpijp, in of onder de dakgoot, onder dakpannen, in speciale nestkastjes … “De temperaturen kunnen er hoog oplopen, en in een poging om de verstikkende hitte te ontvluchten, springen sommige kuikens uit het nest.” Met alle gevolgen van dien, aangezien de jonge dieren nog niet kunnen vliegen. “Tijdens hittegolven komen enorm veel jongen van gierzwaluwen binnen, die vaak in een slechte toestand verkeren.”

Terwijl de meeste tuinvogels relatief eenvoudig te helpen zijn door een waterbakje in de tuin, op het terras, balkon of de vensterbank te plaatsen, zijn er helaas weinig praktische maatregelen die je kunt nemen voor die gierzwaluwkuikens – behalve hen zo snel mogelijk naar een opvangcentrum brengen als je ze gewond op de grond aantreft.

“Op een breder niveau kun je ze onrechtstreeks ondersteunen door te strijden voor meer groen in de stad, wat de temperaturen doet dalen, en door maatregelen te nemen om de insecten, hun voedselbron, te beschermen. Geen pesticiden gebruiken, een stukje natuur in de tuin laten staan, het behoud van braakliggende terreinen … Dat draagt allemaal bij.”

Wie voor andere vogels een waterbakje plaatst, moet wel opletten dat ze daardoor geen makkelijke prooi voor katten worden. Dat kan door het bakje op hoogte te plaatsen of op een open plek op de grond, om het risico op een hinderlaag te verminderen. Ververs het water liefst iedere dag, om de verspreiding van ziektes te voorkomen.

Beestig Brussel