Het pand in Schaarbeek waar zondag een zware brand woedde en twee mensen het leven lieten, was niet bekend bij de gewestelijke huisvestingsinspectie. Dat bevestigt Brussel Huisvesting. Hun inspecte…

Na brand in Schaarbeek: huisvestingsinspectie nooit ingelicht over gebreken

Het pand in Schaarbeek waar zondag een zware brand woedde en twee mensen het leven lieten, was niet bekend bij de gewestelijke huisvestingsinspectie. Dat bevestigt Brussel Huisvesting. Hun inspecteurs kunnen ontoereikende huurwoningen beboeten, maar nog nooit werd een dossier overgemaakt aan het parket van Brussel. “De inspectie mag geen informatie over misbruik of abnormale winst opvragen.”

Huisjesmelkerij is een strafrechtelijke inbreuk en dus de bevoegdheid van de Brusselse politiediensten en het parket. In 2025 zijn in heel Brussel 36 pv’s opgemaakt voor huisjesmelkerij: dubbel zoveel als tien jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van de federale politie. In 2024 ging het zelfs om 46 pv’s.

Alleen zal een kwetsbare huurder van zo’n huisjesmelker zelden zélf klacht indienen bij de politie of bij andere instanties. Dat toont de zware brand van afgelopen weekend in Schaarbeek goed: pas nadat daar twee doden en acht gewonden vielen, kwam het parket van Brussel mogelijke wantoestanden op het spoor. Er is een onderzoek geopend naar onopzettelijke doding en huisjesmelkerij .

Volgens omwonenden was het pand echter al langer bekend om zijn slechte kwaliteit en de betrokken verhuurder zelfs berucht in de wijk. Onder meer de aansluitingen op de nutsvoorzieningen zouden niet in orde zijn en een twintigtal gezinnen woonden er samen in een blok met maar één uitgang. Allemaal aanwijzingen van krotverhuur, dat door de gewesten gecontroleerd en zelfs beboet kan worden. Enkel bij uitbuiting of woekerprijzen spreek je over huisjesmelkerij en gebeurt het onderzoek door justitie.

“Het adres in Schaarbeek was niet bekend bij onze diensten” Brussel Huisvesting bevoegd voor de gewestelijke huisvestingsinspectie

Toch kwam er nooit een klacht over dit pand bij de Brusselse huisvestingsinspectie. Dat bevestigt de administratie aan BRUZZ. Er werd ook nooit een proactieve controle uitgevoerd op basis van andere aanwijzingen. Dat kan bijvoorbeeld wanneer de naam van een verhuurder in gerechtelijke dossiers zou opduiken. “Het adres in Schaarbeek was niet bekend bij onze diensten”, verklaart Brussel Huisvesting.

Proactief controleren

Het verhaal doet denken aan een andere dodelijke brand in Anderlecht in 2021. Toen kwamen in een appartementsgebouw nabij de Abattoir drie mensen om het leven en vielen er dertig gewonden. In het gerechtelijk onderzoek werd uiteindelijk geen huisjesmelkerij vastgesteld, maar wel overbevolking. De gemeente Anderlecht beloofde daarna meer informatie uit te wisselen tussen de gemeentediensten, het OCMW en de politie, om de controles te kunnen opvoeren.

In dat kader verklaarde Brussels staatssecretaris voor Huisvesting Karine Lalieux (PS) afgelopen juni dat zulke proactieve controles vooral een gemeentelijke bevoegdheid blijven. Ze antwoordde daarmee op een vraag van MR-parlementslid Gaëtan Van Goidsenhoven uit Anderlecht. Overbevolking an sich is geen criterium bij de gewestelijke inspecties, aldus Lalieux, omwille van gegevensbescherming. De inspectie kijkt in zo’n geval vooral naar het respect voor de hygiënenormen.

221 boetes

schreef Brussel Huisvesting in 2025 uit voor niet-conforme woningen

Dat Brussel Huisvesting zelf geen echte uitbuiting opspoort, erkende ook Lalieux’ voorgangster al. Vorig jaar zei oud-staatssecretaris Nawal Ben Hamou (PS) in het parlement dat de huisvestingsinspectie sinds 1 januari 2022 meer dan 4.000 dossiers had geopend naar niet-conforme woningen. Daarvan was geen enkel dossier aan het parket overgemaakt voor vermoedelijke huisjesmelkerij.

“Relatief weinig personen voldoen aan het profiel van huisjesmelker”, voegde Ben Hamou eraan toe, “en de huisvestingsinspectie mag geen informatie over misbruik van kwetsbaarheid of abnormale winst opvragen.”

Dat geldt evengoed voor de dossiers van vorig jaar, bevestigt Brussel Huisvesting nu. Toen leidden 609 klachten samen tot 221 boetes, goed voor liefst 1,6 miljoen euro, maar geen enkel gerechtelijk gevolg. “Wij zijn sinds vorig jaar wel vijf keer zélf opgeroepen door het parket als technisch deskundige tijdens één van hun operaties”, meldt Brussel Huisvesting.

Matrassenverhuur

Stemmen de gekende politiecijfers dan wel overeen met de werkelijke wantoestanden? Uit de politiezone Brussel-Noord, bevoegd voor Schaarbeek, zijn alleszins weinig dossiers bekend. Vorig jaar maakte die zone maar twee pv’s op over huisjesmelkerij, in 2024 zes. Ter vergelijking, in de politiezones Brussel-West, Brussel-Zuid en Brussel Hoofdstad-Elsene waren dat er respectievelijk dertien, negen en zeven vorig jaar.

“Wij weten niet waarom wij minder vaak huisjesmelkerij zouden opsporen dan andere politiezones, maar wij hebben er geen aparte cel voor. Wanneer onze patrouilles vermoedelijke huisjesmelkerij vaststellen, verstuurt onze cel rond mensenhandel hierover een proces-verbaal naar het parket”, zegt een woordvoerder van de politiezone Brussel-Noord.

Maar hoewel huisjesmelkerij en mensenhandel soms gepaard gaan, zijn het wel degelijk aparte misdrijven, die je volgens experts alleen proactief kan opsporen.

In 2024 trok de gemeente Schaarbeek zeker één keer zelf aan de alarmbel voor een rijhuis in de Hoogvorststraat dat was opgedeeld in vijftien wooneenheden. Burgemeester Martin de Brabant (MR) onthoudt nu zich van commentaar over het inmiddels uitgebrande pand in de Haachtsesteenweg. “Daar waren 53 mensen ingeschreven, maar het verdere onderzoek ligt in handen van het Brusselse parket”, zegt hij.

Het is dus niet duidelijk of het OCMW van Schaarbeek op de hoogte was van eventuele gebreken in het pand. Brussel Huisvesting roept alle burgers en sociale organisaties op om vermoedens van huisjesmelkerij zelf te melden bij de politiediensten. “In het bijzonder organisaties die met kwetsbare doelgroepen werken”, klinkt het. Zo is de verhuur van onderdak per matras een mogelijk alarmsignaal.

Het parket van Brussel kon geen nieuwe informatie kwijt over het lopende onderzoek. “Wij zoeken nu vooral een woonoplossing voor een twintigtal bewoners, die niet naar huis kunnen”, besluit burgemeester de Brabant.

Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels . Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg .